Diş Eti Hastalıkları: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi

Diş eti hastalıkları, diş yüzeyinde biriken bakteri plağına karşı diş etinde ve dişi çevreleyen destek dokularda gelişen iltihaplı hastalıklardır. Erken evresi olan diş eti iltihabı (gingivitis) düzenli bakım ve temizlikle çoğu durumda geri döner; ilerlemiş evresi olan periodontitis ise dişi taşıyan kemikte kayba yol açar ve tedaviyle kontrol altına alınır.

Bu hastalıklarla ilgilenen diş hekimliği alanına periodontoloji denir. Periodontoloji; diş etini, dişi kemiğe bağlayan bağ dokusunu ve çene kemiğinin dişi çevreleyen bölümünü kapsar.

Diş eti iltihabı ile periodontitis arasındaki fark

Plak, diş yüzeyinde ve diş eti kenarında her gün yeniden oluşan yapışkan bakteri tabakasıdır. Fırçalama ve diş arası temizliğiyle uzaklaştırılmadığında diş eti kenarında iltihap başlar. Bu evreye diş eti iltihabı denir: diş eti kızarır, şişer ve fırçalarken kanar, ancak dişi taşıyan kemik henüz etkilenmemiştir.

Periodontitis, iltihabın diş etinin altına, dişi yerinde tutan dokulara yayılmasıdır. Diş ile diş eti arasında cep adı verilen derinleşmiş boşluklar oluşur ve bu ceplerde plak ile diş taşı birikmeye devam eder. Zamanla dişi çevreleyen kemik azalır, diş eti çekilebilir ve dişler sallanabilir.

Kaybedilen kemik genellikle kendiliğinden yerine gelmez; bu yüzden periodontitis tedavisinin amacı hastalığın ilerlemesini durdurmaktır. Her diş eti iltihabı periodontitise dönüşmez. Hangi kişide ilerleyeceği bakım alışkanlıklarına, sigara kullanımına, genel sağlık durumuna ve kişinin yatkınlığına bağlıdır. Erken evrenin nedenleri ve evde bakımla nasıl gerilediği diş eti iltihabı yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Belirtiler

Diş eti hastalıkları uzun süre ağrı yapmadan ilerleyebilir. Bu yüzden belirtiler çoğu zaman fark edilmez ya da önemsenmez.

• Fırçalarken, diş ipi kullanırken ya da sert bir şey ısırınca diş etinin kanaması
• Kızarmış ve şişmiş, dokununca hassaslaşan diş eti
• Geçmeyen ağız kokusu ya da ağızda kötü tat
• Dişlerin eskisinden uzun görünmesi, kök yüzeyinin açığa çıkması
• Dişler arasında yeni açılan aralıklar ya da dişlerin yer değiştirmesi
• Sallanan dişler, ısırınca dişlerin birbirine farklı oturması
• Diş ile diş eti arasından gelen iltihaplı akıntı

Kanama en sık görülen yakınma olduğu için diş eti kanamasının nedenleri ayrı bir yazıda ele alınıyor. Sigara içenlerde diş eti daha az kanayabilir; bu, hastalığın olmadığı anlamına gelmez. Dişlerin uzamış görünmesine yol açan durum ise diş eti çekilmesi yazısında anlatılıyor.

Risk etkenleri ve genel sağlıkla ilişkisi

Hastalığın temel nedeni plaktır. Bazı durumlar ise diş etinin plağa verdiği tepkiyi artırır ya da iyileşmeyi zorlaştırır.

• Yetersiz ağız bakımı: Plak ve diş taşı birikimi hastalığın başlamasındaki ana etkendir.
• Sigara ve tütün: Periodontitis riskini artırır ve tedaviye yanıtı zayıflatır.
• Diyabet: Kan şekeri iyi kontrol edilmeyen kişilerde diş eti hastalığı daha sık ve daha ağır seyredebilir.
• Hormon değişiklikleri: Gebelik ve ergenlik döneminde diş eti plağa daha güçlü tepki verebilir.
• Bazı ilaçlar: Ağız kuruluğu yapan ya da diş etinde büyümeye yol açan ilaçlar plak kontrolünü güçleştirebilir.
• Yatkınlık: Ailesinde erken yaşta diş kaybı olan kişilerde risk daha yüksek olabilir.
• Bağışıklığı etkileyen durumlar: Vücudun iltihapla baş etme biçimini değiştirebilir.

Genel sağlıkla ilişkisi

Diş eti hastalığı ile diyabet arasında iki yönlü bir ilişki tanımlanmıştır. Kontrolsüz diyabet diş eti hastalığı riskini artırır, ilerlemiş periodontitis de kan şekeri kontrolünü güçleştirebilir. Bu nedenle diyabeti olan kişilere diş eti kontrollerini aksatmamaları önerilir.

Periodontitis araştırmalarda kalp ve damar hastalıklarıyla da ilişkili bulunmuştur. Ancak diş eti hastalığının bu hastalıklara yol açtığı kanıtlanmamıştır; iki durum sigara gibi ortak risk etkenlerini paylaşır. Gebelikte görülen diş eti hastalığı bazı çalışmalarda erken doğumla ilişkilendirilmiştir. Gebe olduğunuzu hekiminize söylemeniz, muayenenin ve tedavinin buna göre planlanmasını sağlar.

Tedavi basamakları

Tedavi hastalığın evresine göre planlanır ve çoğu durumda cerrahi olmayan yöntemlerle başlar. Tanı için hekim diş etini muayene eder, ceplerin derinliğini ölçer ve gerekirse kemik düzeyini görmek için röntgen ister.

1. Ağız bakımının düzenlenmesi: Fırçalama tekniği ve diş arası temizliği kişiye göre gösterilir. Tedavinin sonucu büyük ölçüde bu adıma bağlıdır.
2. Diş taşı temizliği: Diş eti üstündeki ve kenarındaki plak ile diş taşı uzaklaştırılır.
3. Derin temizlik: Periodontitiste cep içindeki diş taşı temizlenir ve kök yüzeyi düzleştirilir. İşlem genellikle lokal anestezi ile, ağız bölümlere ayrılarak yapılır.
4. Yeniden değerlendirme: Bir süre sonra cepler yeniden ölçülür ve diş etinin iyileşmesi değerlendirilir.
5. Cerrahi tedavi: Derin temizlikle ulaşılamayan ceplerde diş eti açılarak kök yüzeyi temizlenebilir. Uygun durumlarda kemik ya da diş eti kaybını onarmaya yönelik işlemler de uygulanabilir.
6. Destek tedavi: Hastalık kontrol altına alındıktan sonra hekimin belirlediği aralıklarla kontrol ve temizlik sürdürülür.

Temizlik ve derin temizlik diş taşı temizliği sayfasında adım adım anlatılıyor. Bazı durumlarda hekim temizliğe ek olarak ilaç tedavisi önerebilir; bu karar muayene bulgularına göre verilir. İleri ve karmaşık durumlarda ilgili uzmanlık alanına yönlendirme yapılabilir.

Tedavi sonrası bakım ve korunma

Periodontitis tedavisi bir kez yapılıp biten bir işlem değildir. Plak yeniden biriktikçe hastalık da yeniden etkinleşebilir; bu yüzden tedavinin sonucunu evdeki günlük bakım ve düzenli kontroller belirler.

• Dişleri günde iki kez, flor içeren bir diş macunuyla ve diş eti kenarını da kapsayacak şekilde fırçalamak
• Diş aralarını her gün diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizlemek
• Sigarayı bırakmak için destek almak
• Diyabet gibi genel hastalıkların takibini sürdürmek
• Kontrol randevularını hekimin önerdiği aralıklarla yaptırmak

Ne zaman hekime başvurmalı

Diş eti kanaması düzenli bakıma rağmen sürüyorsa, diş etinizin çekildiğini ya da dişlerinizde sallanma fark ederseniz diş hekiminize başvurun. Bu metin muayenenin yerine geçmez; tanıyı ve tedavi planını muayeneden sonra hekiminiz belirler.

Diş eti ya da yüzde hızla artan şişlik, ateş, yutma veya nefes almada güçlük ve durmayan kanama acil belirtilerdir. Bu durumlarda acil servise başvurun ya da 112’yi arayın.

Sık sorulan sorular

Bayrampaşa’daki İlkdent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde uygulanan diş eti hastalıkları tedavisi hakkında bilgiyi kliniğin sayfasında bulabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerine geçmez. Size uygun tedaviyi muayeneden sonra diş hekiminiz belirler. Son güncelleme: 21 Ekim 2026.