Diş Taşı Temizliği Nasıl Yapılır?

Diş taşı temizliğinde diş hekimi, dişlerin üzerindeki ve diş eti kenarındaki sertleşmiş plağı ultrasonik bir aletle ve ince el aletleriyle dişten ayırır, ardından diş yüzeylerini parlatır. Diş taşı diş eti altındaki ceplere de yayılmışsa, cep içinin temizlendiği ve kök yüzeyinin düzleştirildiği derin temizlik uygulanır.

Diş taşı nedir, neden oluşur

Diş taşı, dişlerde biriken bakteri plağının tükürükteki minerallerle sertleşmesiyle oluşan ve dişe sıkıca yapışan tabakadır. Plak düzenli temizlenmezse zamanla sertleşir; bir kez taşa dönüştüğünde fırça ya da diş ipiyle çıkarılamaz.

Diş eti üstündeki taş genellikle sarımsı beyaz renktedir ve en çok alt ön dişlerin dil tarafında ve üst azı dişlerinin yanak tarafında birikir. Bu bölgeler tükürük bezlerinin ağza açıldığı yerlere yakındır. Diş eti altındaki taş ise daha koyu renklidir, dışarıdan görülmez ve muayenede fark edilir.

Diş taşının pürüzlü yüzeyi yeni plağın tutunmasını kolaylaştırır. Bu yüzden taş biriktikçe diş eti iltihabı, ağız kokusu ve zamanla diş eti hastalığı riski artar. Diş taşının oluşma hızı kişiden kişiye değişir; tükürüğün yapısı, beslenme, sigara ve bakım alışkanlıkları bu hızı etkiler.

Diş taşı temizliği nasıl yapılır

İşlem muayeneyle başlar. Hekim diş taşının miktarına, diş etinin durumuna ve cep derinliklerine bakar; temizliğin kapsamına buna göre karar verir.

1. Ultrasonik temizlik: Titreşen ince bir uç, su püskürtürken diş taşını parçalayıp dişten ayırır. Bu sırada titreşim, su ve ses hissedilir.
2. El aletleriyle temizlik: Ultrasonik ucun ulaşamadığı yerlerde ve diş aralarında kalan küçük taş parçaları küret adı verilen ince el aletleriyle temizlenir.
3. Parlatma: Diş yüzeyleri parlatma macunu ve döner bir lastik ya da fırçayla düzleştirilir. Pürüzsüz yüzeye plak daha zor tutunur.
4. Son kontrol ve öneriler: Hekim diş etini yeniden inceler, fırçalama ve diş arası temizliğiyle ilgili kişiye özel önerilerde bulunur.

Temizlik sırasında çay, kahve ve sigaranın yaptığı yüzey lekeleri de büyük ölçüde çıkar. Bu, dişin doğal rengini ortaya çıkarır ama diş beyazlatma yerine geçmez; dişin kendi rengini değiştirmez.

Derin diş taşı temizliği (kök yüzeyi düzleştirme)

Derin temizlik, diş eti altındaki ceplere yerleşmiş diş taşının ve plağın temizlenmesi, ardından kök yüzeyinin pürüzsüz hale getirilmesidir. Kök yüzeyi düzleştirme, kökteki pürüzleri gidererek diş etinin köke yeniden sıkıca oturmasına yardımcı olur. Bu işlem, diş eti iltihabının dişi taşıyan dokulara ilerlediği periodontitisin tedavisinde temel adımdır.

Derin temizlik çoğu durumda lokal anestezi ile yapılır ve ağız bölümlere ayrılarak birden fazla randevuya yayılabilir. Kaç randevu gerektiği hastalığın yaygınlığına ve cep derinliklerine bağlıdır. Bir süre sonra yapılan kontrolde cepler yeniden ölçülür ve ek tedavi gerekip gerekmediği değerlendirilir.

Periodontitisin evreleri ve diğer tedavi seçenekleri diş eti hastalıkları sayfasında anlatılıyor.

Acıtır mı, ne kadar sürer

Diş eti sağlıklıysa ve taş miktarı azsa temizlik çoğu kişide yalnızca hafif bir rahatsızlık yaratır. İltihaplı diş eti, açıkta kalmış kök yüzeyleri ya da yoğun diş taşı varsa işlem daha hassas geçebilir. Bu durumda hekim diş etinin yüzeyini uyuşturan bir jel ya da lokal anestezi uygulayabilir; hassasiyetinizi işlemden önce söylemeniz bu kararı kolaylaştırır.

İşlemin kaç dakika süreceği kişiden kişiye değişir. Diş taşının miktarı, diş eti altına yayılıp yayılmadığı ve dişlerin hassasiyeti süreyi belirler. Rutin temizlik çoğu durumda tek randevuda tamamlanır; derin temizlikte işlem birkaç randevuya bölünebilir.

Temizlikten sonra

Temizlikten sonraki birkaç gün dişlerde soğuğa karşı hassasiyet, diş etinde hafif sızlama ya da fırçalarken az miktarda kanama olabilir. Bu belirtiler genellikle diş eti iyileştikçe azalır. Hassasiyet sürerse diş hassasiyeti yazısındaki öneriler yardımcı olabilir.

Diş taşı kaldırıldıktan sonra dişler arasında boşluk açılmış gibi bir his oluşabilir. Bu boşluk çoğunlukla daha önce taşla dolu olan alandır. İltihap geriledikçe şişliği inen diş eti de biraz daha aşağıda görünebilir.

• Fırçalamayı bırakmayın; yumuşak kıllı bir fırçayla nazikçe devam edin.
• Diş aralarını her gün temizleyin. İlk günlerdeki hafif kanama genellikle diş eti iyileştikçe azalır.
• Hassasiyet varsa birkaç gün çok soğuk ve çok sıcak yiyecek ve içecekleri azaltın.
• Lokal anestezi yapıldıysa uyuşukluk geçene kadar yemek yemeyin; farkında olmadan yanağınızı ya da dudağınızı ısırabilirsiniz.

Ne sıklıkla yapılmalı, sınırları nelerdir

Temizlik aralığını hekiminiz diş taşı oluşum hızınıza ve diş etinizin durumuna göre belirler. Birçok kişi için yılda bir ya da iki kez yeterli olur; diş eti hastalığı geçirmiş, sigara içen ya da diyabeti olan kişilerde daha sık kontrol gerekebilir.

Doğru yapılan diş taşı temizliği dişin minesine zarar vermez ve dişleri inceltmez. Temizlik diş eti hastalığını her durumda tek başına durdurmaz; ilerlemiş periodontitiste ek tedavi gerekebilir ve sonuç büyük ölçüde evdeki bakıma bağlıdır. Kalp hastalığı, kan sulandırıcı ilaç kullanımı ya da gebelik gibi durumları işlemden önce hekiminize bildirin.

Durmayan kanama, yüzde şişlik ya da ateş normal iyileşmenin parçası değildir; bu durumda hekiminize başvurun. Şişlik hızla artıyorsa ya da yutma veya nefes almada güçlük varsa acil servise gidin ya da 112’yi arayın. Bu sayfa muayenenin yerine geçmez; temizliğin kapsamına hekiminiz muayeneden sonra karar verir.

Sık sorulan sorular

Bayrampaşa’daki İlkdent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde yapılan diş taşı temizliği hakkında bilgiyi kliniğin sayfasında bulabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerine geçmez. Size uygun tedaviyi muayeneden sonra diş hekiminiz belirler. Son güncelleme: 21 Ekim 2026.